鹭水芗南-闽南语部落

2007 nî, lán lâng ê chiaⁿ-goe̍h chhe-it.

(Sū-āu, goán chiah thiaⁿ-kóng, thâu-tú-chiah chí-hu tī chhù–ê chia̍h-pá chhut-khì liáu-āu, tùi-hong (hiah-ê lâng) ti̍t-ti̍t khà tiān-oē chio i khì chia̍h-chiú. Chí-hu tsai-iáⁿ tùi-hong bô hó-ì, sī tsûn-pān beh thàn chia̍h-chiú ê tiong-kan kā i làu-khùi, khiám-chhái koh ē hō· in táⁿ-tia̍p–khì. Chí-hu i kiaⁿ kóng nā gōng-gōng tah-èng tùi-hong, sî–kàu nā hông chhòng-tī–khì, án-ne to̍h m̄-hó, só·-í ti̍t-ti̍t thê-sî, m̄-ài khì. Put-jî-kò, tùi-hong chèⁿ kóng, Pe̍h-tsúi-tìn ê Lîm tìn-tiúⁿ kah Tāi-hê-chhoan ê Lîm chhoan-tiúⁿ  in nn̄g-ê oân-á ū tsāi-tiûⁿ, te̍k-khak ài chí-hu (chí-hu sī Tāi-hê-chhoan tóng-chi-pō· hù su-kì) khì tsò-pôe. Lō·-bóe, in chhōe-tio̍h chí-hu ê lâng, iōng “iam-ke-á pōe-si̍t” án-ne ngē kā i ah–khì. Chí-hu hō· in ngē ah-khì liáu-āu, ko·-put-jî-chiong tòa chiú-toh–ê tsē-leh sì gō· hun-cheng kú. Bóe–á, chí-hu khoàⁿ Lîm tìn-tiúⁿ kah Lîm chhoan-tiúⁿ beh làng-liâu, tsoâⁿ thàn in chhut–lâi. Koh lâi kóng, tī-leh chiú-toh-téng, hó-ka-tsài ū chi̍t-ê hó-sim-lâng kā chí-hu sái-ba̍k-sek, àm-sī chí-hū ê-hng ài sè-jī, tāi-chì bô hiah kan-tan niâ. Chí-hu tsai-khang kóng hiah-ê lâng kin-pún to̍h m̄-sī sêng-ì beh lâi chhiáⁿ chia̍h-chiú, in ún-tàng sī ke-sian beh lâi chhióng-sū, bo̍k-tek to̍h-sī beh lia̍h i chhut-tsúi, sia̍t-kè hō· i pháiⁿ-khoàⁿ. Chí-hu lú siūⁿ lú kiaⁿ, chhut-lâi liáu-āu, tsoâⁿ tsáu-khì bih. Chí-hu liāu-tio̍h hiah-ê lâng ún-tàng bē pàng i soah, ún-tàng ē koh tsáu-khì chhù–ê chhōe i khí-bô-khang. Chí-hu chiah koh khà tiān-oē kau-tāi a-chí “nā sī hiah-ê lâng lâi chhōe, kā in kóng bô tī–leh”…)

Lâi leh phah-lâng tsau-ke ê sî-tsūn, goán gōe-seng to̍h khà tiān-oē pò-kèng. Siūⁿ-bē-kàu 110 ùi Pe̍h-tsúi-iâⁿ phài-chhut-só·–ê lâi kàu hiān-tiûⁿ té-té 5 kong-lí lō· soah kiâⁿ 40 kúi hun-cheng kú. 110 lâi-kàu, phah mā phah soah ah, húi mā húi kah chha-put-to ah. Koh-khah hàm–ê sī, 110 kèng-jiân kan-na phài 1-ê lâng lâi niâ. Chit-ê hō-tsò “kèng-chhat” ê lâng lâi-kàu, hiān-tiûⁿ chhìn-chhái bāi-bāi leh, loān-sú mn̄g-mn̄g leh, mā bô chek-sî tsò pit-lio̍k, mā bô lia̍h-lâng, ah mā bô kóng beh án-tsoáⁿ chhù-lâi, tsò i chhia khui–leh, oa̍t-thâu tò-tńg–khì lo·h.

Chū pháiⁿ-tô· lâi chhióng-sū Kàu kah phah-lâng phah soah, goán chí-hu lóng bô tńg–lâi. Tiong-kan, in chhù ê lâng ū khà tiān-oē kā i thau-kóng, kiò i sian-sian to̍h m̄-thang chhut-lâi, nā bô, sèⁿ-miā hoān-sè bô–khì. Goán chí-hu chek-sî khà-thong Lîm tìn-tiúⁿ ê chhiú-ki-á, chhéng-kiû kín-kip pó-hō·, bô-gî-gō· Lîm tìn-tiúⁿ soah thê-sî kóng i tng-leh bô-êng, bô hoat-tō· lâi. Tī chit-khoán sū-koan tiōng-tāi ê lâu-pái, tìn-tiúⁿ tāi-jîn iā bô chí-sī phài-chhut-só· kèng-oân ia̍h-chiá tìn-chèng-hú ia̍h-chiá chhoan-úi-hōe iú-koan pō·-bûn jîn-oân koáⁿ kàu hiān-tiûⁿ hia̍p-tiâu chhù-lí, kan-na phái 2-ê tī tìn-chèng-hú khui-chhia ê ki-su lo̍h-lâi sûn-sûn khoàⁿ-khoàⁿ leh, nā-chhiūⁿ hì-tâi-téng tsò-hì-á leh kiâⁿ-hó-khoàⁿ–ê, èng-hù-liáu-sū. 

Hit àm, 110 lóng-tsóng lâi saⁿ-pái. Thâu-pái lâi, tò-tńg–khì liáu-āu bô-lōa-kú, hit tīn phah-chhèng–ê, koh lâi chhù–ê húi chi̍t pái, chiong chhun–ê thang-á-mn̂g, hoe-khaⁿ kah chi̍t-kóa ū–ê bô–ê ka-kū tsoân-pō· kòng kah chhùi-iâm-iâm……Hit ê-hng, chí-hu in kui-ke-hóe-á ka-tī chhù–ê m̄-káⁿ tòa, tsáu-khì  chhù-piⁿ-tau chioh-tòa. Tāi-chì hoat-seng liáu-āu, kui-ê kak-thâu khiā-ke ê siā-lí-lâng lóng-chiâu kiaⁿ kah sih-sih-chhoah, ta̍k-ê kiaⁿ “hòe-sio-chhù sio kòe keng”, khì sàu-tio̍h hong-thai-bóe, ke-ke hō·-hō· lóng tsá-tsá tio̍h koaiⁿ-mn̂g kìm-teng. Chí-hu in chi̍t-ke-káu-á tòa-tī chhù-piⁿ-tau, ùi thang-á-kháu khoàⁿ–chhut-khì, khoàⁿ-tio̍h hiah-ê pháiⁿ-tô· iû-goân tī hia sì-kho·-lìn-tńg chhin-chhiūⁿ siáu-káu án-ne leh sûn kah chhōe. Ta̍k-ê lóng kiaⁿ kah m̄-káⁿ chhut-siaⁿ. Chi̍t-sî, kui-ê siā-lí tiām-chiuh-chiuh, sì-kè bē-su hō· khióng-pò· ê o·-iáⁿ tà-tiâu–ê.

Tē-jī ji̍t, goán chí-hu in lāu-pē siūⁿ bē-tit-kòe, koh chi̍t-pái khà-thong Lîm tìn-tiúⁿ ê chhiú-ki-á, ko·-chiâⁿ i lâi tiāu-tsa chhù-lí. Lîm tìn-tiúⁿ chiàu-goân thê kóng bô-êng, iah mā bô phài jīm-hô lâng lâi. 

 【本文為華文】

新年過後，自從元月2日起，一覺醒來，發現moCasting.com怎麼也上不去了。起初還以為是台灣地震波及，後來仔細想想，不對啊，記得地震過後幾天內都還好好的啊……看來一定有其它原因。因為長期住在中國大陸，類似的事情經歷多了，總是很自然地想起以往那些算得上不幸的事例——一旦有網站忽然之間連不上去，多數大陸的網民第一反應應該是“又被封了吧”。沒辦法，一日為賊，永世為賊（閩南語說“一擺見百擺”），誰叫GFW如此鴨霸，不分青紅皂白。

於是，敝人只好又寄望於古狗（google），就是想試著從上面得到一絲絲關於“封網原由”的線索，哪怕只是一點兒也好。結果當然是徒勞的（也不知從何時起，google似乎對此類事件感到相當麻木了..Orz…）。於是，敝人又開始思考，究竟是什麼導致的呢？怎麼想都覺得沒道理，mocasting.com不是香港的嗎？GFW出手有必要這麼重嗎？香港好歹也回歸了啊？就算自己人整自己人，也不至於這麼殘吧？！何況，mocasting.com近來似乎還算規矩吧！

經濟全球化，語言死一半。

我家己回答即个問題：我滯佇廈門。現子時，廈門市上kài pâi-chí （最紅）的語言是漢語北方話（有儂共伊號做是“華語”）；十年前，華語咔佔贏面，比漢語閩南語略仔咔佔贏面；十五年前，閩南語咔佔贏面；20年～25年前，整個（chéng-kô）廈門市，罕得聽著華語，滿山滿洋kè-chiâu閩南語；30年前，佇廈門市講華語，nā在地儂，講咔歹聽的，he真正會hông當痟兮處理。

(閱讀全文)

自六月二八號開始，起伫Blogsome的“六月無善北”(blog)雄雄拍bōe開a，真不幸，佫著衰a！這是發生伫“六月”的故事，伫即个熱kah强 beh hiauh殻的火燒埔，一陣臭凊風过後，雄雄起西北，一tiap久仔，沃kah tâm糊糊、泠吱吱……六月無善北！六月無善北！！六月無善北！！！

“天公伯仔”的安排，早早著注定，互汝走bōe去、嘛閃bōe離。中國儂咔福氣，有两个“天公伯仔”，比儂加一个。

伫“马乐伯乐谷”hia看著一篇真讚的文字，那看那肏(chhoh)，那看那喝好！在下無才，家己無才調寫，只好去共翻譯，tah 出來做伙参考一下——

(閱讀全文)

中國上好額的所在，“全國十強縣市”，江蘇省 上第一（siāng-tē-it） 排址（pâi-chí），佔6成咔加；chhun 的，照原互老牌的廣東省佮浙江省 hô·-hô· 去。外電報導：9月18號，佇荣成（地號）召开“2006中国发达县域经济论坛”，宣佈舊年（2005年）中國十强縣市評選的結果。因為出現並列情況，“十強”實際來講有11个縣（市、區）上榜(chiūⁿ-pńg)。其中，江蘇省上排址，攏總11席，in 佔去7席，算講連sòa兩三年攑頭旗。Ah nā 即擺照原搶無著頭香的老字號——廣東省，會使講是“輸儂呣輸陣”，好歹嘛猶佫tio̍h兩个名额。Hām 廣東省 sio-siâng 佔兩席的省份是浙江省，不而過 in 的排名略仔有咔輸面淡薄。

聽咧講，2005年十強縣市區，人均GDP是6萬6千箍（人民幣）；人均地方財政收入卜倚（beh oá）4000箍（人民幣）。Nā照人均GDP來看，十强縣（市、區）的經濟發展水平即陣soah贏過京（北京）、津（天津）、沪（上海）chiah-ê直轄市城區的平均水平。十強縣（市、區）農民人均純收入是8663箍（人民幣），ah nā城鎮有頭路的職工，人均年薪收入達到2萬4千箍人民幣。In講，照比並（pí-phēng），即款的生活條件，比起中等發達國家是有咔贏，無咔輸。

三不五時，看見一寡中國ê網民佮對岸ê網民佇網頂咧冤（像這、這、這……），透底是為著政治信念無共款，見擺戰kah烏煙乒乓①，刣kah血流血滴……看著實在真艱苦，心肝頭久久攏bōe快活。

即mái 有寡仔中國儂有夠 無路幹⑥，khang-khè呣去做，規工 食飽閒閒 四界趖，beh 去插⑦儂ê閒仔代，煩惱儂「建國」、煩惱儂「加入聯合國」、煩惱儂「選總統」……Kâng管hiah儕 beh乜代⑧？食飽換枵 咧 討皮疼。He攏儂ê家內事，hām汝soah有治代nih?

(閱讀全文)

(原文——華文:《反击“我曾是一名丑陋的中国人”》 作者:中国深圳 伍 2005-06-23)
　　前几日，伫早报(注:联合早报)顶面看著一篇号做”《我捌做过下路(kē-lō·)的中国侬》”(華文:《我曾是一名丑陋的中国人》)的文章，看了感觉真bōe爽。本然想讲hoān勢无侬会同意即款糞扫(pùn-sò)文章，無疑悟路尾soah收著幾若张共款的转发邮件，看勢是有必来回手一下，咔bōe互侬白白布染遘乌。为著方便起见，下底用《下》文来代表迄篇代替迄篇文章。

　　讲遘中国侬乌白呸痰、呣排队、无卫生即款不良习惯，咱食认，有影，啥物侬也bōe當诤讲無。若看bōe著事實，自欺欺人，有影kài 可耻，不而过伫《下》文作者眼内，中国侬soah因此行遘十足下路的地步，按即个侬吐出來的话屎当中，互侬产生即款的印象：全世界，整个的地球，四界(sì-kòe)告示满满是，而且拢全写中文，写中国侬的见笑代！即个侬有影是hàm kah bōe穿蠓罩！若像全世界拢咧用中文，中文已经普及遘地球上的任何一个角落，连臭水沟嘛拢有tah中文告示！先mài讲中文敢有影已经全世界通侬咧用，中国侬敢有影一四界拢有tè拄——若chiâⁿ實安呢来讲，中国呣著沖kah無tè比喽！干凋beh讲hiah个标语，即个侬的观点是全世界即款的标语，干凋用中文来写，干凋beh写互中国侬看的！有影譀古兼离經！略仔有淡薄仔智識的侬拢嘛知影，中国以外的国家，共款嘛常在(chhiâng-chāi)用in 本国的文字来写、来警告侬“呣通乱矴糞掃”、“保持安靜”等等。日文写的、英文写的敢讲著無呣？伫中国国内，hiah-ê用英文写的警告标语敢讲是beh中国侬看的呣？即个侬若是食饱閒閒無代誌，嘛聽好(thèng-hó)用baidu去chhiau看māi 咧！

(閱讀全文)